Meira um næringu

Í vinnslu...

Viltu vita hvað er í matnum þínum?

Hjá Matís er haldið utan um gagnagrunn um innihald matvæla, næringarefni, fitu, prótín, kolvetni, viðbættan sykur, vætiefni, vítamín og steinefni. Allt eru þetta upplýsingar sem gott er að hafa aðgang að.

 

Um KALK (Kalsíum)

Kalk er steinefni sem er ekki aðeins ómissandi til að byggja upp bein og tennur, það er líka nauðsynlegt til að halda hjartslætti í jafnvægi og jafna blóðþrýsting. Kalk er einnig snar þáttur í því að taugahverfið vinni eðlilega. Einhverjar rannsóknir hafa sýnt að kalkbætiefni geti linað fyrirtíðarspennu og fleiri kvilla.

Uppsprettur kalks í fæðu:

Kalk er að finna í mjólk og mjólkurafurðum, laxi (með beinum), sardínum, sjávarfangi og dökkgrænu laufgrænmeti. Meðal matvæla sem innihalda kalk eru möndlur, aspas, molassi, ölger, spergilkál (brokkolí), blómkál, áfir, hvítkáli, karob, ostur, grænkál, fíflablöð, söl, fíkjur, heslihnetur/filbert, geitamjólk, garðkál, þari, hafrar, sveskjur, sesamfræ, sojabaunir, tófú, gulrófublöð, sinnepsblöð, karsi, mysa og jógúrt. Kalk er einnig að finna í alfalfa baunaspírum, lapparót, cayenna, kamillu, fennelfræjum, hörfræjum, sítrónugrasi, nettlu, papriku, steinselju, piparmyntu o.fl. tegundum jurta sem notaðar eru sem krydd.

Mjólk og mjólkurvörur eru með kalkríkustu fæðu sem völ er á. Hins vegar eru þeir til sem vilja forðast mjólkurvörur, fyrst og fremst þær sem unnar eru úr kúamjólk. Í hörðum ostum, jógúrt og súrmjólk (AB-mjólk) er minna af mjólkursykri (laktósa) en í öðrum mjólkurvörum. Hægt er að fá “mjólkurvörur” sem unnar eru úr soja, hrísgrjónum og höfrum með viðbættu kalki.

 

Til athugunar:

  • Sé kalk tekið inn um leið og járn bindast efnin saman og hindra góða upptöku bæði kalks og járns. Því er best að taka þau ekki inn á sama tíma.

  • Þegar kalk er tekið inn sem fæðubótarefni er rétt að taka inn litla skammta yfir daginn og fyrir svefninn. Minna gagn er að einum stórum skammti yfir daginn. Flestir eru á því að ekki skuli taka meira en sem svarar 500 mg í einu, því líkaminn ræður ekki við að vinna úr stærri skammti.

  • Kalktafla getur þó stuðlað að góðum nætursvefni þegar hún er tekin fyrir háttinn. Þar sem trefjaríkt mataræði getur truflað kalkupptöku mæla sumir með því að taka inn einn stóran skammt fyrir svefn.

  • Mataræði sem inniheldur mikið af eggjahvítuefnum, fitu og sykri truflar upptöku kalks.

  • Of mikið af magnesíum og fosfór getur hindrað upptöku kalks þó efnin séu nauðsynleg í hæfilegum skammti.

  • Skortur á D-vítamíni getur hindrað upptöku kalks.

 

Ábending: Ekki neyta meira en 2500 mg af nýtanlegu kalki á dag. Ef á þarf að halda, fáðu þá næringarfræðing eða lyfjafræðing til að hjálpa þér að velja kalktegund sem hentar þér.

 

Munurinn á súru og basísku kalki

Hvort er betra fæðubótarefni basískt kalk (kalsíum karbónat) eða súrt kalk (kalsíum sítrat)? Þessari spurningu verður aðeins svarað ef þú veist hverjar þarfir þínar eru. Það sem skiptir máli þegar þú kaupir þér kalkbætiefni er að vita með vissu hversu mikið af kalkinu er raunverulega nýtanlegt. Til dæmis eru kalktöflur sem innihalda 500 mg af kalsíum karbónati með um það bil 200 mg af nýtanlegu kalki.

Upptaka kalks á sér stað í smáþörmunum. Líkaminn tekur ekki upp allt það kalk sem við fáum. Það magn kalks sem líkaminn getur nýtt sér er háð atriðum eins og sýrustigi þarmanna, D-vítamínmagni, estrógenmagni og hverrar gerðar kalkið er.

Kalsíum sítrat:

  • Upptaka: Upptaka kalks er auðveldust í súru umhverfi. Því er kalsíum sítrat sú tegund kalks sem líkaminn vinnur best úr. Það þarf ekki neina aukalega magasýru til að nýta það og því er hægt að taka það hvenær sem er dagsins, jafnvel á fastandi maga.

  • Kalkinnihald: Í kalsíum sítrati er yfirleitt minna af nýtanlegu kalki í hverri töflu heldur en í kalsíum karbónati og því þarftu að taka tiltölulega fleiri töflur á dag til að fullnægja þörfinni.  

  • Ef þú ert með súran maga er rétt að forðast að taka kalsíum sítrat töflur.

Kalsíum karbónat:

  • Upptaka: Kalsíum karbónat er basískt, það krefst aukalegrar magasýru til að auðvelda upptökuna og því er best að taka það inn með mat eða strax á eftir máltíð eða drekka glas af súrum (sýrumyndandi) safa, svo sem appelsínu- eða greipsafa.

  • Kalkinnihald: Kalsíum karbónat er algengasta kalkbætiefnið á markaðnum og inniheldur meira af nýtanlegu kalki en kalsíum sítrat. Þú þarft því að taka inn færri töflur af því til að fullnægja þörfinni.

 

 Síðast uppfært í september 2009

 

 Calcium Calculator.